Quá trình hoạt động và phát triển của Bảo Tàng tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 1997 đến nay

01/08/2013

Trong quá trình phát triển, con người thường nhìn lại quá khứ để soi sáng cho hiện tại và lấy hiện tại định hướng cho tương lai. Hay nói một cách khác là phải tự nhìn nhận mình đang ở khoảng nào trên con đường phát triển để làm cơ sở cho những bước đi tiếp theo một cách bền vững.

Với suy nghĩ như vậy, bài viết này nhằm khái quát những công việc mà Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc đã làm được từ ngày tái lập, công việc hiện tại đang làm và cần phải làm gì trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước nói chung và sự nghiệp bảo vệ và phát huy Di sản văn hóa dân tộc nói riêng.

Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch được thành lập theo Quyết định số 91/QĐ-UB ngày 23/1/1997 của UBND tỉnh - trên cơ sở tách ra từ Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phú.

Do đặc thù chuyên môn là quản lý các hiện vật tài liệu về lịch sử, nên khi tách tỉnh Bảo tàng chưa chuyển ngang được mà còn phải phối hợp với Bảo tàng Phú Thọ kiểm kê, phân loại hiện vật trong kho Bảo tàng, rà soát lập danh sách phân chia theo từng tỉnh báo cáo Ban chỉ đạo Sở ra Quyết định. Lúc ấy, Bảo tàng Vĩnh Phúc chỉ có 3 cán bộ lại không phải cán bộ kho. Song với ý thức trách nhiệm cao, sau 3 tháng miệt mài tra cứu, lần giở sổ sách, nhận diện hiện vật, đóng gói và vận chuyển an toàn về địa điểm tạm thời là Đình Đông Đạo, xã Vân Hội, huyện Tam Dương (nay là phường Đồng Tâm, thành phố Vĩnh Yên).

Một năm sau, tháng 2/1998, được sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Sở chủ quản, Bảo tàng tỉnh được chuyển về trụ sở hiện nay. Tất nhiên là lại một lần nữa phải đóng gói hiện vật và vận chuyển từ Đình Đông Đạo về Đồi Cao Vĩnh Yên an toàn. Đây là bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp Bảo tàng, từ đây Bảo tàng tỉnh có nhà trưng bày cố định ở một địa điểm đẹp, khang trang là cơ sở thuận lợi cho tác nghiệp, sự nghiệp phát triển.

Về hoạt động nghiệp vụ: Từ năm 1997 đến 2005, chức năng nhiệm vụ của Bảo tàng tỉnh khá nặng nề, là cơ quan tham mưu cho Sở và các cấp quản lý, chỉ đạo và duy trì mọi hoạt động sự nghiệp Bảo tồn và Bảo tàng toàn tỉnh Vĩnh Phúc.

Công tác bảo vệ và phát huy di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh gồm các khâu: Kiểm kê di tích, phân loại di tích, xác định những di tích đặc biệt quan trọng trong toàn hệ thống. Lập hồ sơ xếp hạng và quy hoạch tôn tạo di tích, đồng thời tổ chức nghiên cứu những vấn đề về lịch sử, danh nhân văn hóa, những di tích quan trọng của tỉnh như: Hội thảo khoa học về di tích, danh thắng Tây Thiên, Hội thảo về danh nhân lãnh tụ Nguyễn Thái Học, Hội thảo và kỷ niệm 40 năm phát hiện, nghiên cứu văn hóa Đồng Đậu và tổ chức tuần văn hóa Đồng Đậu ở Thủ đô Hà Nội và Vĩnh Phúc…

Công tác Bảo tàng: Đã đẩy mạnh một cách đều đặn 6 khâu công tác (Nghiên cứu, Sưu tầm, Kiểm kê, Bảo quản, Trưng bày và hướng dẫn tham quan trong và ngoài Bảo tàng). Hàng nghìn hiện vật được sưu tầm và kiểm kê khoa học.

Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Sở chủ quản, ngay sau khi có trụ sở mới Bảo tàng đã nghiên cứu lập đề cương trưng bày nội thất và ngoại thất. Phối hợp với các cơ quan chức năng quy hoạch và tôn tạo khuôn viên, trồng nhiều cây xanh và luôn gìn giữ không gian xanh, sạch, đẹp để nhân dân tham quan thưởng ngoạn.

Tháng 9/2000, đã khánh thành trưng bày giai đoạn I với nội dung: Thiên nhiên Vĩnh Phúc, lịch sử Vĩnh Phúc từ thời tiền sơ sử đến trước năm 1930. Từ đây, Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc thực sự trở thành địa chỉ cho khách tham quan, nghiên cứu trong nước và quốc tế.

Năm 2005, UBND tỉnh ra Quyết định thành lập Ban quản lý Di tích. Từ đó Bảo tàng tỉnh mới có điều kiện hoạt động chuyên sâu 6 khâu công tác của mình. đồng thời với duy trì mở cửa trưng bày thường trực, hàng năm Bảo tàng tỉnh còn thường xuyên tổ chức các cuộc trưng bày chuyên đề phục vụ các ngày lễ lớn và những sự kiện chính trị của tỉnh nhà. Tính đến nay đã tổ chức được 37 cuộc trưng bày chuyên đề.
Đó là những thành tựu đáng khích lệ.

Đến nay Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc thành lập đã được 13 năm, là thời gian không dài trên con đường phát triển. Những công việc đã làm được của Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian qua là đáng ghi nhận, song chỉ là bước đầu.

Được sự đồng ý của UBND tỉnh và chỉ đạo của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, Bảo tàng tỉnh đang tích cực phấn đấu xây dựng theo hướng khoa học, tiên tiến, hiện đại. Đã hoàn thành đề cương trưng bày tiếp phần lịch sử Cận - Hiện đại (từ năm 1930 đến nay) và dự án mở rộng kiến trúc ngôi nhà nhằm tạo ra những tổ hợp không gian hình tượng, cảnh tượng lịch sử… theo lối trưng bày hiện đại, tăng sức hấp dẫn thu hút khách tham quan.

Phần sân vườn như nói trên, rộng 3, 8ha đã sớm được quy hoạch và đã được UBND tỉnh phê duyệt, đầu tư xây dựng tôn tạo bước đầu. Đây là điều kiện thuận lợi để Bảo tàng đa dạng hóa các hoạt động của mình, tiến tới trưng bày các hiện vật ngoài trời, phục hồi những công trình kiến trúc tiêu biểu; Phục dựng những di sản văn hóa phi vật thể của nhân dân các dân tộc trong tỉnh (như: Lễ hội truyền thống, nghệ thuật dân gian, trò chơi dân gian, trình diễn làng nghề v.v…). Từ đó sẽ đáp ứng được nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của nhân dân. Công chúng đến thăm Bảo tàng sẽ được trực tiếp trải nghiệm, khám phá tinh hoa văn hóa của dân tộc, nâng cao hiểu biết có chất lượng cao.

Chúng ta tin tưởng rằng trong tương lai không xa Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc nhất định sẽ được đầu tư xây dựng theo quy hoạch và dự án nói trên. Các sưu tập hiện vật - Di sản văn hóa của nhân dân các dân tộc Vĩnh Phúc ở Bảo tàng sẽ được khai thác phát huy hiệu quả, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phục vụ nghiên cứu tham quan, giáo dục truyền thống và hưởng thụ văn hóa của nhân dân ta. Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc mới đúng nghĩa là Bảo tàng khảo cứu địa phương, “cuốn sử sống” về thiên nhiên và xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc.

                                                                                                                 Tạ Huy Đức
                                                                                               Giám đốc Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc

Các tin đã đưa ngày: