VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM CÓ THẬT “CỔ”

07/03/2016

Một số bạn nói với tôi, suy cho cùng thì võ nào của Việt Nam cũng từ Trung Quốc, vì “một nghìn năm đô hộ giặc Tàu” (lời một bài hát của Trịnh Công Sơn). Từ đó thắc mắc về việc đâu mới là thuần Việt hay chỉ toàn lấy từ nước ngoài.  Trả lời những câu hỏi đó quả là khó. Tuy nhiên, từ những hiểu biết nông cạn của tôi về lịch sử Việt Nam cũng như các môn phái, tôi xin đưa ra một số so sánh đơn giản và không nhằm vào bất cứ cá nhân hay môn phái cụ thể nào. Chỉ là ý kiến cá nhân, mong được đóng góp.

          Võ cổ truyền Việt Nam ra đời trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, nên nói về lịch sử võ cổ truyền không thể tách rời lịch sử đất nước. Trước hết có thể khẳng định Việt Nam là một trong những quốc gia lâu đời và giàu truyền thống nhất thế giới. Theo tư liệu một số lịch sử thì Việt Nam có lịch sử hơn 4000 năm tức là tương đương những nền văn minh cổ đại như Trung Quốc, Ba Tư, Ai Cập, thậm chí lâu đời hơn cả Đế Chế La Mã (hơn gần 1000 năm). Tạm thời chỉ lấy mốc Ngô Quyền đại phá quân Nam Hán năm 938 thì tới nay Việt Nam đã qua 1073 năm độc lập. Đây là con số ấn tượng khi ta so sánh với một số quốc gia có nền văn hóa đặc sắc trên thế giới. Hoa Kỳ là quốc gia ra đời trước tiên ở Châu Mỹ (1787) với nền văn hóa phủ sóng toàn cầu mới hơn 200 năm. Tây Ban Nha cái nôi của văn hóa La tinh mới ra đời vào thế kỷ 15 (1469). Nước Nga vĩ đại cũng mới ra đời vào thế kỷ 16, tức tương đương cuối nhà Lê sơ ở Việt Nam. Tức là Việt Nam lịch sử chống xâm lăng lâu đời, hết Bắc chống Tống rồi Nguyên, Mông, Minh, Thanh… Nam chống Chân Lạp, Chiêm Thành…, mở rộng bờ cõi thì các nước này vẫn chưa ra đời. Võ thuật Việt Nam cũng có lịch sử lâu đời. Một số môn phái cổ truyền coi Trần Hưng Đạo là tổ võ Việt Nam vì ông là người cho lập Giảng Võ đường năm 1253 để truyền bá võ thuật trong quân đội, tức là tương đương toàn bộ chiều dài lịch sử nước Thái Lan chứ đừng nói môn Muay Thai. Khi so sánh với các môn phái lớn trên thế giới thì lịch sử võ cổ truyền Việt Nam cũng không thua kém. Bình Định thường được mệnh danh đất võ, là cái nôi của nhiều môn phái cổ truyền. Võ thuật Bình Định nổi tiếng nhất vì những đóng góp trong khởi nghĩa Tây Sơn. Cuộc khởi nghĩa nổ ra năm 1771, so với Trung Quốc là khoảng năm Càn Long thứ 35. Như vậy Càn Long có lên ngôi hôm trước, hôm sau đốt chùa Thiếu Lam. Các cao tăng Thiếu Lâm nhảy qua tường gặp ngay Hồng Hi Quan và Nghiêm Vịnh Xuân dưới chân núi. Dạy võ cho họ buổi sáng tới chiều thì thành cao thủ võ lâm, tới sáng hôm sau thì họ sáng lập ra Hồng Quyền và Vịnh Xuân. Thậm chí với những sự kiện siêu kịch tính và vô lý như thế có diễn ra thì Hồng Quyền và Vịnh Xuân cũng chỉ có thể coi là đương thời võ Bình Định với những bài quyền lừng danh như Hùng Kim Kê, Độc Lư Thương, Siêu Sung Thiên hay Thái Sơn Côn. Đấy là chưa kể, theo một số thông tin chưa được chứng thực thì môn phái Bạch Hổ ở Quảng Ngãi còn có nguồn gốc từ danh tướng Nguyễn Hữu Tiến, tức là trước thời Tây Sơn 200 năm. Thậm chí nhiều môn phái phổ biến trên thế giới có tuổi đời trẻ tới không ngờ. Karate là võ Nhật. Ai cũng nói như thế. Thế Karate ra đời ở đâu? Đảo Okinawa. Nhưng Okinawa mới sáp nhập vào Nhật Bản thời Minh Trị Duy Tân tức năm 1872 (sứ giả Okinawa quỳ trước sân nhà Thanh 7 ngày liền xin bảo vệ nền độc lập mà không được) so với lịch sử Sài Gòn – Gia Định hơn 300 năm với biết bao môn phái nổi tiếng thì chỉ là một thời gian ngắn ngủi. Judo ra đời năm 1882, còn A-ki-do thậm chí mới ra đời thập niên 70 của thế kỷ 20. Thực ra các môn này mới phổ biến vào những năm 1920 khi Nhật đưa các môn này vào luyện tập trong quân đội như một cách đối địch lại chủ trương tương tự của Trung Quốc, tức là cùng thời điểm với những môn phái như Nam Hồng Sơn… Các kỹ thuật của Taekwondo hay Wushu cũng mới được tập hợp và phổ biến những năm 1960, khi Chính phủ Hàn Quốc và Trung Quốc muốn có một cái gì đấy để giới thiệu văn hóa nước mình tới thế giới. Chẳng biết Amis hay Pencat-silat ra đời năm nào nhưng các quốc gia như Philipines, Indonesia, Malaysia… cũng mới chỉ thành lập sau thế chiến 2 (1945) trên cơ sở tập hợp những thuộc địa gần gũi về địa lý của Hoa Kỳ, Hà Lan, Anh… Nói một cách hình ảnh, khi thanh gươm Đông A đang vung lên mở mang bờ cõi thì cây gậy Amis còn đang phát rừng để tìm đường về Hang…

          Nói dông dài như thế để có thể khẳng định một điều: Võ thuật Việt Nam, con người Việt Nam có sức mạnh, bản sắc, truyền thống riêng, không thua kém bất cứ môn võ nào trên thế giới. Phát biểu cho rằng võ thuật Việt chỉ biết học theo người khác, Thiếu Lâm tràn sang chỉ học được các đòn thế thấp, là cách nói thể hiện thiếu hiểu biết lịch sử, non kém về truyền thống dân tộc. Chúng ta có thời gian đủ dài để tôi luyện nên những cái tinh túy nhất cho mình. Do đó không việc gì phải nhất nhất theo những tiêu chuẩn của võ thuật Trung Hoa, chứ đừng nói Thái La, Nhật Bản, Philipines… Chúng ta càng không phải lấy đòn tay của Karate, đòn chân của Teakwondo, vật của Judo, phá khớp của Ai-ki-do…, thêm vài bài quyền của Bình Định rồi bảo đó là quốc võ hay cái gì đại loại thế. Cũng không cần phải nghiên cứu võ thuật người khác, tìm cách khác chế mới mong thắng được… Chúng ta không cần sự chắp vá tầm thường và tự hạ thấp mình như vậy. Chúng ta là người Việt Nam, võ Việt Nam, có truyền thống cha ông Việt Nam, có kỹ thuật, tư duy, sức mạnh, phong cách, bản lĩnh riêng Việt Nam.

 

                                                           (Theo Báo Nguồn Việt- số ra tháng 1/2016)

Các tin đã đưa ngày: