Tìm ông Tổng Cóc chồng bà Xuân Hương

29/04/2016

Tôi về thăm xã Phú Đa  

Tìm ông Tổng Cóc chồng bà Xuân Hương

Nắng chiều cuối bãi còn vương

Lúa xanh gợn sóng bức tường đê ngăn

Phú Đa chia làm hai phần

Nửa dân ngoài bãi, nửa dân trong đồng

Trong đê xóm nhỏ đi vòng

Bờ tre, bụi duối uốn cong úp thìa

Khu vườn ổi, mít xum xuê

Năm gian nhà ngói ngoảnh về hướng đông

Giữa nhà kê bộ sa lông

Tivi, cát xét, nê ông bóng đèn

Phân định chủ khách hai bên

Mùa màng thăm hỏi chuyện thêm  mặn nồng

Chuyện ông Tổng Cóc có không?

Bên ấm trà đậm cụ Long tâm tình:

Cụ tổ bảy đời sinh thành

ông Cóc họ Nguyễn vốn ngành nhà tôi

Chuyện rằng: từ thuở thiếu thời

Một buổi Cóc dủi  ở ngoài bãi sôngô

Trưa về qua chốn đình trung

Thấy ban hội đồng bàn mãi không xong

Có một xác chết trôi sông

Dạt vào trong bãi nằm cong ghê người

Báo quan sợ hạch lôi thôi

Chôn đi sợ giác giết người cũng gay

Bóng chiều đã ngả về tây

Các cụ đang định bó tay ra về

Hè đình điếu thuốc đang vê

Cóc bẩm: Các cụ lo gì, để con

Hội đồng đang lúc đói mòm:

- Không xong thì liệu ăn đòn nhừ xương!

Màn đêm hôm ấy vừa buông

Cóc kéo xác chết lăn tòm xuống sông

Rồi lùa ra tận giữa dòng

Trôi xuôi, dân sự trong lòng hết lo

Kể từ việc ấy nguyên do

Chức trương tuần phụ dân cho Cóc làm

Thấy Cóc chăm chỉ việc làng

Mưu mẹo, đối đáp với quan cũng tài

Lại việc tranh bãi đất bồi

Một đêm chuyển được năm mươi nóc nhà

Có cây, có quả, có hoa

Có cổng, có ngõ thực là xóm quê

Được đất dân làng hả hê

Cóc làm phó lý thu bề thuế sưu

Chỉ vì gia sản quá nghèo

Họ hàng góp ruộng vì yêu Cóc tài

Từ đây Cóc được sánh vai

Vào hàng hương lý trổ tài khéo khôn

Sóng đời danh lợi dập dồn

Lý trưởng, Chánh tổng Cóc vươn lên dần

Nắng chiều đã tắt ngoài sân

Cụ Long hứa sẽ dần dần cấp thêm

Tìm trong tộc phả lưu truyền

Và trong giai thoại còn nguyên ở làng

Có phải đích thực là chàng

Mà Xuân Hương khóc bẽ bàng đứt đuôi  

Hay nàng chỉ khóc hộ ai

Như vợ Tổng Cóc là người bạn thân

Vân vân, bao chuyện vân vân

Không sao lý giải ngoài tầm sức tôi

Vì vốn Hán ngữ rất tồi

Phiên dịch, tra cứu nhờ ai bây giờ

Đành chờ! Sốt ruột đành chờ

Kính mong học giả lần mò tìm thêm

Vì trong vốn cũ còn nguyên

Khẳng định danh bất hư truyền câu ca:

- Vĩnh Tường có xã Phú Đa

Có ông Tổng Cóc chồng bà Xuân Hương.

Sách Văn hóa dân gian Vĩnh Phúc

Các tin đã đưa ngày: