Tạo bước chuyển biến căn bản trong thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội trên địa bàn tỉnh

04/03/2019

Ngày 10/1/2019, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 02 quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội trên địa bàn tỉnh. Trong đó, quy định cụ thể từ trước khi tổ chức đến việc tổ chức và các hình thức khuyến khích thực hiện. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Cổng Thông tin – Giao tiếp điện tử tỉnh đã có cuộc trao đổi với ông Trần Ngọc Oanh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch.

 

PV: Xin ông cho biết một số kết quả nổi bật trong thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội trên địa bàn tỉnh thời gian qua?

Ông Trần Ngọc Oanh: Trong những năm qua, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội đã có những chuyển biến tích cực, hiệu quả. Cụ thể:

Về lễ hội: Công tác quản lý và tổ chức lễ hội đã có những đổi mới rõ nét theo hướng văn minh, an toàn, lành mạnh, đúng quy định của pháp luật. Đặc biệt, một số lễ hội thu hút đông đảo du khách thập phương, có tính chất nhạy cảm như lễ hội chọi trâu xã Hải Lựu, huyện Sông Lô; lễ hội Đúc Bụt, xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương; lễ hội đả cầu Cướp Phết xã bàn Giản, huyện Lập Thạch… đều đã xây dựng Đề án, kịch bản đổi mới hình thức quản lý và tổ chức lễ hội theo đúng sự chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh. Có thể nhận thấy, các lễ hội diễn ra từ đầu Xuân Mậu Tuất đến nay đều được tổ chức an toàn, lành mạnh, mang đậm nét văn hóa truyền thống, đáp ứng được nhu cầu tâm linh của nhân dân và du khách thập phương.

Về việc tang: Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang đã có những chuyển biến cơ bản; được tổ chức trang nghiêm, tiết kiệm, loại bỏ được các hủ tục lạc hậu. Theo số liệu báo cáo của các huyện, thành phố, tỷ lệ đám tang được tổ chức theo nếp sống văn minh đạt trên 96%. Đặc biệt, sau khi Nghị quyết số 175/2015/NQ-HĐND ngày 28/7/2015 về chính sách hỗ trợ chi phí hỏa táng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2016 - 2020 có hiệu lực, các trường hợp sử dụng hình thức hỏa táng trên địa bàn tỉnh đã tăng lên: Năm 2016, tỷ lệ hỏa táng trên địa bàn tỉnh là 22,2%; năm 2017 là 44,2%; năm 2018 là 52%. Điều này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong việc tổ chức tang lễ của người dân. Từ đó khẳng định, việc ban hành cơ chế khuyến khích người dân sử dụng hình thức hỏa táng là cần thiết, có ý nghĩa thiết thực nhằm góp phần bảo vệ môi trường, kiểm soát ô nhiễm, tiết kiệm đất đai và hướng tới phát triển bền vững.

Về việc cưới: Nhìn chung, việc cưới tại các gia đình được tổ chức trang trọng, vui tươi, lành mạnh, chấp hành đúng Luật Hôn nhân & Gia đình, các quy ước, hương ước của thôn, tổ dân phố, phù hợp với thuần phong mỹ tục, tập quán của địa phương, phù hợp với điều kiện kinh tế của gia đình, xã hội. Các thủ tục chạm ngõ, ăn hỏi, rước dâu không còn phô trương, hình thức như trước, thực hiện theo nếp sống văn minh. Tỷ lệ đám cưới thực hiện tốt trên địa bàn tỉnh đạt 95%. Còn khoảng 5% tỷ lệ đám cưới chưa thực hiện tốt vì tổ chức ăn uống linh đình, dài ngày, dựng rạp lấn chiếm vỉa hè, lòng đường…

PV: Ngày 10/1/2019, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 02/2019/QĐ-UBND quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội trên địa bàn tỉnh. Ông có thể phân tích thêm về sự cần thiết ban hành Quy định này trong thời điểm hiện tại? Ngành Văn hóa, Thể thao & Du lịch có kỳ vọng gì trong  thực hiện Quy định này, thưa ông?

Ông Trần Ngọc Oanh: Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh bởi đây là những lĩnh vực nhạy cảm, có đối tượng điều chỉnh rộng, hầu như bao trùm tất cả các gia đình và chính quyền địa phương.

Một số điểm mới được quy định cụ thể, khuyến khích người dân thực hiện trong tổ chức việc cưới, việc tang, lễ hội tại Quyết định số 02 của UBND tỉnh:

Đối với việc cưới, khuyến khích thực hiện hình thức báo hỷ thay cho mời dự tiệc cưới; tổ chức tiệc trà, tiệc ngọt thay cho tiệc mặn; tổ chức lễ cưới tập thể cho nhiều đôi; tổ chức tiệc cưới vào các buổi chiều, ngoài giờ hành chính hoặc vào ngày nghỉ cuối tuần, ngày lễ. Cô dâu, chú rể và gia đình mặc trang phục truyền thống hoặc trang phục dân tộc mình trong ngày cưới…

Đối với việc tang, khuyến khích các hình thức hỏa táng, điện táng; hạn chế mang vòng hoa viếng để tránh lãng phí; không tổ chức làm cỗ mời khách ăn uống trong việc tang; sử dụng băng, đĩa, nhạc thay cho đội tang; các cơ quan, đoàn thể đi viếng theo khối, lĩnh vực để hạn chế vòng hoa và phương tiện…

Đối với hoạt động lễ hội, UBND tỉnh quy định cụ thể trang phục của người tham gia lễ hội phải lịch sự, phù hợp với truyền thống và thuần phong mỹ tục, không gây phản cảm, làm mất không khí trang nghiêm. Thực hiện ứng xử có văn hóa trong hoạt động lễ hội; không nói tục, xúc phạm tâm linh, không chen lấn, xô đẩy tranh cướp, xả rác bừa bãi không đúng nơi quy định làm ảnh hưởng xấu tới môi trường cảnh quan của lễ hội. Tiền công đức, tiền lễ đặt đúng nơi quy định của Ban tổ chức lễ hội; không ném, thả tiền xuống giếng, ao hồ, cài tiền lên gốc cây, tay tượng Phật và thực hiện các hành vi phản cảm khác không hợp với thuần phong mỹ tục…

Thực tế thời gian qua, nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương đối với việc quán triệt, tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội chưa đầy đủ, còn buông lỏng, thiếu sâu sát, kiên quyết trong việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Một số cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, trong đó có cán bộ lãnh đạo, quản lý chưa thực sự gương mẫu, tổ chức đám cưới còn mời khách tràn lan, ăn uống nhiều ngày, phô trương, lãng phí, gây dư luận không tốt trong nhân dân. Đối với việc tang, thời gian phúng viếng còn kéo dài, một số hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan chưa được loại bỏ hoàn toàn. Việc tổ chức lễ hội đã và đang xuất hiện những biểu hiện tiêu cực như: tự nâng cấp mở rộng quy mô lễ hội một cách tràn lan, xuất hiện các hiện tượng mê tín dị đoan, xâm phạm cảnh quan môi trường, thương mại hóa lễ hội… Một số quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội chưa được cụ thể hóa cho phù hợp với tình hình địa phương.

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, “phú quý sinh lễ nghĩa” nên việc quản lý và thực hiện nếp sống văn minh trong lĩnh vực này đòi hỏi cần có sự quyết liệt hơn nữa, tránh những biến tướng, phát sinh trong quá trình tổ chức, thực hiện. Bên cạnh đó, Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật mới điều chỉnh lĩnh này. Chính vì vậy, việc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội trên địa bàn tỉnh là cần thiết và kịp thời, nhằm từng bước đưa việc cưới, việc tang, lễ hội trên địa bàn tỉnh thực hiện đúng nếp sống văn minh, tránh phô trương, hình thức gây tốn kém, lãng phí công sức, tiền của của nhân dân.

Với việc tham mưu ban hành Quy định này, ngành Văn hóa, Thể thao & Du lịch kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến căn bản trong việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội trên địa bàn tỉnh; từng bước xây dựng con người Vĩnh Phúc có lối sống, nếp sống phù hợp với sự phát triển của xã hội văn minh, hiện đại; phát huy truyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc, có hành vi, cử chỉ, thói quen thể hiện nếp sống văn minh một cách sâu rộng và bền vững.

PV: Để thực hiện Quy định này, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ triển khai những giải pháp cụ thể nào trong thời gian tới?

Ông Trần Ngọc Oanh: Quyết định số 02/2019/QĐ-UBND ngày 10/1/2019 quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội trên địa bàn tỉnh là một “công cụ” hữu hiệu để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực cưới, tang, lễ hội. Quyết định được ban hành là kết quả sự nỗ lực lớn của cơ quan tham mưu. Để các quy định đi vào cuộc sống, Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch sẽ ban hành Hướng dẫn thực hiện Quyết định số 02/2019/QĐ-UBND ngày 10/1/2019 quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Trước mắt, Sở đang xây dựng dự thảo Hướng dẫn và sẽ xin ý kiến tham gia góp ý của các sở, ngành, tổ chức chính trị xã hội trước khi ký ban hành.

Sau khi Hướng dẫn được ban hành, các địa phương sẽ lấy đó làm quy chuẩn để xây dựng hương ước, quy ước của các thôn, làng, tổ dân phố; xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể để Quy định đi vào cuộc sống. Mục tiêu cuối cùng là hướng mọi hoạt động văn hóa vào việc xây dựng con người có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, tuân thủ pháp luật, tôn trọng quy ước, hương ước của cộng đồng, chăm lo xây dựng cộng đồng văn minh, hiện đại. Đồng thời, góp phần hoàn thiện các quy định, quy chế về việc cưới, việc tang, lễ hội cho phù hợp, đáp ứng yêu cầu của tình hình hiện nay, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý nhà nước trong công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: vinhphuc.gov.vn

Các tin đã đưa ngày: