Trò chơi dân gian: Chém gà

15/08/2014

Mùa xuân là mùa của các lễ hội, trong đó trò chơi dân gian đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong mỗi dịp Hội làng được tổ chức…Những ai đã từng biết đến trò chơi chém gà của hội làng Tích Sơn thuộc phường Tích Sơn- thành phố Vĩnh Yên- tỉnh Vĩnh Phúc thì có lẽ sẽ cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc, sự độc đáo và thú vị mà trò chơi này đem đến. 

Chém gà là một trò chơi dân gian cần nhiều sức lực nhưng lại xếp vào mục đua tài thi khéo là có ý nhấn mạnh đến nghệ thuật biểu diễn với ý nghĩa tâm linh tưởng niệm công tích cuả các vị thành hoàng làng và cầu chúc cho dân làng một năm được mưa thuận gió hòa, vụ mùa bội thu, chăn nuôi được gặp nhiều may mắn…

Hàng năm, cứ đến ngày mồng 3 Tết trò chơi này được dân làng mang ra biểu diễn cùng nhau thi tài. Trai làng Tích Sơn đến tuổi chịu việc làng, nghĩa là 18 tuổi mỗi chàng phải nuôi một con gà cúng thần. Ngay từ đầu năm trước, họ đã mua gà, đem thiến để nuôi cho tới ngày hội vào đầu năm sau. Người nuôi phải săn sóc vỗ về nuôi sao cho gà béo lại chắc và nặng cân. Trong lúc nuôi gà, cần tránh cho gà sự ô uế, có thức ăn riêng, không chung đụng với gà vịt khác.Ngày mồng 3 tết, những chàng trai có bổn phận nuôi gà, mang gà ra đình. Làng này xưa có hai giáp: Đông và Đoài. Trai hai giáp với những con gà của mình, ngồi thành hai hàng bên trước bàn thờ, mỗi chàng ôm một con gà, con nào con ấy trông thật đẹp mã, lông mượt và đều có vẻ nặng cân.Các cụ trong làng cùng ban hội đồng rà soát gà và ngắm các con gà một lượt, rồi ông tiên chỉ được cụ chủ tế thắp hương khấn lễ trước bàn thờ. Sau đó từng chàng trai đều ôm gà của mình nhảy múa, vái lễ trước bàn thờ. Sau đó từng chàng trai, dùng một con dao thật sắc, chém một nhát đứt đầu con gà, đầu gà văng xuống đất trước sân đình, tiết gà được hứng riêng mỗi con vào một chiếc bát. Đoạn họ nhặt đầu gà, ôm gà ra ao mé sau đình làm lông cúng thần. Chàng trai nào lúng túng, chặt đầu gà không đứt là bị phạt.

 Thịt những con gà này được dâng cúng thần, chỉ các bô lão và các quan viên hai giáp được hưởng. Có cụ ngày xưa đã từng ăn thịt gà lễ, bây giờ vẫn nhắc rằng thơm ngon lắm. Những con gà to béo thịt chắc được các cụ khen. Chàng trai nào được đều lấy làm hãnh diện với dân làng và các cô gái làng. Do đó ai đến tuổi nuôi gà đều phải học cách nuôi gà cho thật lớn, thật béo.

 Dân làng Tích Sơn còn kể lại rằng, có những chàng trai không thành tâm trong việc nuôi gà, gà nuôi quanh năm không sao, gần đến Tết gà lăn quay ra chết. Đấy là Đức ngài phạt kẻ bất thành và bất kính. Trong trường hợp này, các chàng trai chỉ còn cách đi các chợ kén mua một con gà sống thiến khác thay thế để có gà làm lễ chém trong ngày hội làng./.

 

                                                                                          Biên tập: Thu Hạnh- nguồn tin: Văn hóa đân gian Vĩnh Phúc 2007

Các tin đã đưa ngày: