Đời sống văn hóa tinh thần của công nhân, thực trang và một số giải pháp

01/08/2013

Trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay có 05 khu công nghiệp (KCN) đã thành lập là: Khai Quang, Bình Xuyên, Bá Thiện, Bình Xuyên II và Bá Thiện II; 03 KCN là Chấn Hưng, Sơn Lôi và Hội Hợp. Các KCN đã thu hút khoảng 73.013 lao động (nữ là 43.113 người chiếm 59%). Phần lớn công nhân xuất thân từ nông thôn, chưa qua đào tạo nghề, trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức pháp luật, ý thức tổ chưc kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp còn nhiều bất cập. Đến nay chưa có doanh nghiệp nào xây dựng nhà ở cho công nhân thuê, đa số công nhân lao động phải tự thuê nhà ở, nhà trọ không đủ tiện nghi, chật hẹp; Thu nhập từ tiền lương chỉ từ 1 triệu đến 1,7 triệu đồng/người/tháng nên cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Việc một số doanh nghiệp không thực hiện đúng, đầy đủ các quy định của pháp luật như: Không trả lương đúng bảng lương đã đăng ký, tự ý thay đổi định mức lao động, sa thải công nhân vô cớ, hà khắc trong quản lý điều hành,môi trường lao động, điều kiện an toàn vệ sinh lao động chưa đảm bảo, tiền phụ cấp độc hại thấp, không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đầy đủ cho công nhân… cũng là những nguyên nhân gây ra nhiều cuộc đình công lớn của công nhân. Theo thống kê, năm 2007 xảy ra 6 cuộc, năm 2008 là 28 cuộc, năm 2009 là 16 cuộc ở 12 doanh nghiệp, điển hình là vụ hơn 8000 công nhân của doanh nghiệp Vinakorea và Shinwon đóng tại Khu công nghiệp Khai Quang đình công 4 ngày làm việc.

Đời sống vật chất khó khăn và cường độ lao động cao khiến  mức hưởng thụ văn hóa, vui chơi, giải trí của công nhân lao động ở mức thấp. Phần lớn công nhân chưa được tiếp nhận thông tin thường xuyên và đầy đủ, nhất là về thông tin chính trị xã hội và chính sách, pháp luật tong đó có cả những quy định về quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động - liên quan trực tiếp đến bản thân họ. Theo số liệu thống kê, chỉ có 15% số doanh nghiệp có loa truyền thanh, 25% có bảng tin tuyên truyền. Mức hưởng thụ văn hóa của công nhân (xem ti vi, sách báo, mạng internet…) đạt tỷ lệ thấp, ngày thường là 55%, cuối tuần cao hơn đạt 92%;  Về cơ sở vật chất chỉ có 15% doanh nghiệp có sân thể thao phục vụ nhu cầu của công nhân. Một bộ phận công nhân lao động có biểu hiện giảm sút về tư tưởng, đạo đức, lối sống, biểu hiện thiếu hiểu biết về pháp luật, tỷ lệ mắc vào các tệ nạn xã hội ngày càng đáng báo động. Vai trò của các tổ chức công đoàn cơ sở còn nhiều hạn chế, chỉ có 25% công đoàn ở các doanh nghiệp tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao hàng năm cho công nhân.

Nguyên nhân của tình hình trên là do nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung vào sản xuất kinh doanh, với mục tiêu chủ yếu là lợi nhuận. Trên 80% số người sử dụng lao động không quan tâm đến việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân, trên 50% chủ doanh nghiệp không muốn tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí; ngoài ra bản thân công nhân không có đủ thời gian vì phải làm thêm ca, thêm giờ; quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và công nhân lao động chưa thật hài hòa.

Trước thực trạng đó, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch có nhiều chương trình phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao trong CNVC- LĐ, đưa các hoạt động văn hóa, thể thao vào các khu công nghiệp, nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân. Năm 2009, Trung tâm Phát hành phim và Chiếu bóng thực hiện được 9 buổi chiếu phim tại 9 doanh nghiệp; Đoàn Nghệ thuật ca múa nhạc tổ chức 12 buổi biểu diễn phục vụ các khu công nghiệp: Khai Quang và Bình Xuyên. Ngoài ra, ngành Văn hóa, thể thao và Du lịch tổ chức liên hoan “Tiếng hát công nhân viên chức lao động”; giải Bóng đá trẻ và thanh niên khối Doanh nghiệp; giải Quần vợt Doanh nhân tỉnh Vĩnh Phúc, thu hút trên 5.000 lượt công nhân, lãnh đạo doanh nghiệp tham gia. Các hoạt động văn hóa, thể thao đã tạo được không khí vui vẻ, thư giãn sau những giờ làm việc căng thẳng ở doanh nghiệp, góp phần để người lao động và chủ sử dụng lao động có điều kiện hiểu nhau hơn, thân thiện hơn trên cơ sở đó xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, tiến bộ trong doanh nghiệp. Ngoài ra công tác xây dựng ĐVVH luôn được quan tâm, chú trọng. Đến năm 2009 có 22 đơn vị đạt  tiêu chuẩn ĐVVH xuất sắc được UBND tỉnh tặng bằng khen.

 Vĩnh Phúc được Thủ tướng Chính Phủ phê duyệt thêm 11 KCN mới đến năm 2020. Ước tính các khu công nghiệp mới này thu hút khoảng gần 100.000 lao động trong và ngoài tỉnh. Việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các cấp, các ngành nói chung, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch nói riêng, góp phần thúc đẩy phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên phạm vi toàn tỉnh. Để thực hiện được nhiệm vụ trên, cần thực hiện tốt các giải pháp cụ thể:

Thứ nhất: Tuyên truyền nâng cao nhận thức của toàn xã hội về việc chăm lo đời sống vật chất và văn hóa tinh thần cho công nhân lao động trong các khu, cụm công nghiệp. Thực hiện đúng Luật Lao động, không ngừng nâng cao thu nhập cho công nhân. Củng cố, kiện toàn, nâng cao vai trò, năng lực hoạt động của các tổ chức đảng, công đoàn, đoàn thanh niên trong từng doanh nghiệp, thành lập công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của công nhân (hiện nay có 32/73 doanh nghiệp có tổ chức công đoàn).

Thứ hai: Trong tổng thể quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh cần đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao gắn với phát triển khu công nghiệp, khu đô thị. Thực hiện nghiêm các cam kết của doanh nghiệp, đồng bộ trong việc  xây dựng cơ sở hạ tầng và các công trình văn hóa, thể thao phục vụ đời sống văn hóa tinh thần của CNLĐ trong các KCN.

Thứ ba: UBND tỉnh chỉ đạo các cấp, các ngành xây dựng chiến lược, đề án nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân đến năm 2020; đồng thời tổ chức đào tạo bồi dưỡng nâng cao tay nghề và trình độ chuyên môn. Góp phần xây dựng đội ngũ công nhân bản lĩnh về chính trị, vững vàng về trình độ chuyên môn, xứng đáng là đội quân tiên phong của Đảng.

Thứ tư: Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Liên đoàn Lao đông tỉnh, các cơ quan liên quan hàng năm hướng dẫn, tổ chức hội diễn văn nghệ, các giải thể thao; triển khai tốt phong trào xây dựng doanh nghiệp văn hóa trong KCN, thông qua việc đăng ký chỉ đạo, tổ chức thực hiện phong trào để xây dựng văn hóa doanh nghiệp, xây dựng nếp sống văn hóa công nhân, coi đây là nội dung quan trọng góp phần xây dựng người lao động mới, thúc đẩy sản xuất, quảng bá thương hiệu…và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

 

 Nguyễn Quang Huy

 

(Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc)

Các tin đã đưa ngày: