Thực trạng xây dựng các danh hiệu văn hóa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc và các giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác xây dựng, bình xét các danh hiệu văn hóa

14/10/2019

Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” ở tỉnh Vĩnh Phúc bắt đầu được triển khai trên cơ sở kết hợp hai cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư ” và “Xây dựng làng, khu phố văn hoá”. Kể từ khi Bộ VHTTDL đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 122/2018/ NĐ-CP. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương thực hiện việc xét tặng danh hiệu văn hóa  theo Nghị định mới, xây dựng kế hoạch tập huấn triển khai Nghị định cho công chức văn hóa xã, trưởng thôn. Đến nay, phong trào đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo tầng lớp nhân dân trên địa bàn. Được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các ngành, thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh, sự tham gia nhiệt tình của các tầng lớp nhân dân, từ đó phong trào ngày càng đi vào chiều sâu, chất lượng và hiệu quả. Nhiều gương người tốt, việc tốt, điển hình tiên tiến xuất hiện và được nhân ra diện rộng.

 Phát huy những yếu tố thuận lợi và khắc phục những khó khăn, hạn chế, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tỉnh Vĩnh Phúc cũng đã đạt được một số kết quả phấn khởi, đáng ghi nhận.

Xây dựng “Gia đình văn hóa”: Là tiền đề trong việc xây dựng khu, thôn văn hoá, chính vì vậy phong trào đã được nhân dân đồng tình hưởng ứng và tham gia thực hiện. Cán bộ, đảng viên là nòng cốt của phong trào nên để thực hiện phong trào xây dựng gia đình văn hoá hiệu quả, cán bộ, đảng viên luôn gương mẫu thực hiện các quy chế, quy ước về nếp sống văn hoá, văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Đa số các gia đình tham gia phong trào đều thực hiện tốt các tiêu chí xây dựng GĐVH. Từ miền xuôi đến vùng cao, từ các hộ gia đình nông dân, CNVC đến các hộ gia đình trong lực lượng vũ trang (LLVT) đều hăng hái đăng ký, phấn đấu để được công nhận GĐVH kết quả năm sau cao hơn năm trước. Nếu như năm 2010, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc số hộ đạt danh hiệu gia đình văn hoá toàn tỉnh 199.126, chiếm 82,8% thì đến hết năm 2018 đã có 297.811/312.962 GĐ đạt tiêu chuẩn GĐVH (89,4%). Tăng 1,27% so với năm 2017

Do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động các hộ gia đình tham gia xây dựng gia đình văn hóa và tổ chức việc bình bầu gia đình văn hóa công khai, dân chủ từ khu dân cư nên chất lượng gia đình văn hóa ngày càng được nâng lên. Xây dựng gia đình văn hóa đã thực sự trở thành môi trường giáo dục quan trọng nâng cao chất lượng cuộc sống cả về vật chất lẫn tinh thần của các thành viên trong gia đình; đơn vị trực tiếp và trọng yếu thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

(Ảnh: Nguồn Internet)

Xây dựng “Thôn, tổ dân phố văn hóa": Tiếp tục kế thừa và phát huy kết quả đã đạt được ở giai đoạn trước, các ban, ngành, đoàn thể, thành viên ban chỉ đạo các cấp đã có nhiều hoạt động tích cực trong phong trào xây dựng “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, qua đó đã thực sự thu hút mọi tầng lớp nhân dân, trở thành phong trào sôi nổi và rộng khắp góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, phát triển kinh tế, khơi dậy ý thức tự quản trong cộng đồng và tạo ra những chuyển biến cơ bản, vững chắc trong việc xây dựng nếp sống văn hóa ở địa bàn dân cư. Việc đăng ký danh hiệu thôn,  tổ dân phố văn hóa được tiến hành theo đúng quy trình, thủ tục; số lượng thôn, tổ dân phố đạt văn hóa ngày càng tăng. Năm 2018 có 1.208/1.390 làng, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn Làng văn hóa (đạt 86,9%) (tăng 0,49% so với năm 2017), theo đó, đời sống kinh tế của nhân dân ở các thôn, tổ dân phố văn hóa được ổn định và từng bước phát triển; tỷ lệ hộ nghèo giảm; đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân lành mạnh, phong phú; việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội có sự chuyển biến tiến bộ; nhiều giá trị văn hóa dân tộc được bảo tồn; môi trường cảnh quan được đảm bảo, kỷ cương, pháp luật được thực hiện; tình làng nghĩa xóm được củng cố

Xây dựng “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”: Phong trào tiếp tục được tăng cường đẩy mạnh,  các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tích cực hưởng ứng, tham gia. Hàng năm, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp triển khai đăng ký với mục tiêu xây dựng cơ quan văn minh, sạch đẹp, an toàn đi đôi với việc cải cách hành chính; thực hiện quy chế dân chủ, thi đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, các chỉ tiêu, kế hoạch được giao; chú trọng đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thực hiện tốt văn hóa trong giao tiếp, ứng xử; các phong trào văn hoá, nghệ thuật được duy trì; tích cực “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, xây dựng tác phong làm việc văn minh lịch sự, chất lượng, hiệu quả; thực hiện tốt nội quy, quy chế làm việc, nội bộ đoàn kết, giúp nhau cùng tiến bộ; không vi phạm các quy định về thực hiện nếp sống văn minh, thực hành tiết kiệm trong việc cưới, việc tang và lễ hội; xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp “xanh - sạch - đẹp”. Phong trào xây dựng “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa” vẫn được duy trì và ngày càng phát triển. Năm 2018 có 814/918 đơn vị đạt tiêu chuẩn Đơn vị văn hóa (đạt 88,67%). (tăng 10,4% so với năm 2017)

Xây dựng “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới”: Nội dung  xây dựng “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới”, Là danh hiệu mới được triển khai nhưng các tầng lớp nhân nhân trên địa bàn tỉnh đã tích cực hưởng ứng thực hiện trên cơ sở triển khai có hiệu quả công tác hướng dẫn, tuyên truyền vận động của BCĐ các cấp. Việc triển khai đăng ký xây dựng, bình xét, công nhận danh hiệu “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới” được triển khai dân chủ, minh bạch; các huyện, thị, thành phố đã lựa chọn các xã để xây dựng điểm, sau đó nhân rộng ra các địa bàn khác. Tính đến nay có 109/112 xã hoàn thành hai tiêu chí về tiêu chí số 6 (cơ sở vật chất văn hóa) có đủ các hạng mục như: Nhà văn hóa, nhà tập luyện thể dục thể thao, sân vận động, sân khấu ngoài trời, nhà vệ sinh, hệ thống các phòng chức năng, cây xanh, đường đi lối lại. Có 1.056/1.072 thôn có nhà văn hóa đảm bảo đạt chuẩn theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có đủ trang thiết bị và sân thể thao đơn giản phục vụ sinh hoạt của nhân dân.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được,thì việc bình xét các danh hiệu văn hóa vẫn còn tồn tại một số những hạn chế, thiếu sót cần khắc phục trong thời gian tới như: việc xây dựng GĐVH và bình xét GĐVH cũng bộc lộ một số bất cập. Hoạt động phong trào của một số nơi vẫn chưa phát huy hiệu quả, còn nặng về hình thức và bệnh thành tích; quy trình đánh giá, bình xét danh hiệu GĐVH chưa thực chất, thiếu thống nhất. Ðiều đáng quan tâm là nhiều nơi chưa có một “chuẩn” thống nhất. Do chưa thống nhất, nơi quá chặt, nơi quá lỏng, dẫn tới tỷ lệ công nhận Gia đình văn hóa có khoảng cách khá xa. Có xã, phường, thị trấn, hàng năm có tới 95 đến 100% gia đình được công nhận GĐVH. Trong khi đó ở những nơi này đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn; tệ nạn xã hội diễn biến phức tạp, thậm chí, xảy ra những vụ án nghiêm trọng mà nguồn gốc bắt đầu từ những nguyên nhân xã hội. Rõ ràng, tỷ lệ GĐVH quá cao như trên là không phản ánh đúng thực chất. Ngược lại, một số nơi do quan niệm của cấp ủy, chính quyền địa phương, cho rằng đã là Gia đình văn hóa thì phải thật sự tiêu biểu, cho nên đã đặt ra những 'chuẩn' quá cao. Vì vậy, chiếu theo tiêu chuẩn thì chỉ có khoảng 10 đến 15% được công nhận Gia đình văn hóa. Thế là nảy sinh ý kiến thắc mắc, có khi là ngay ở các thôn, xóm trong xã, phường và một huyện.

 Có lúc, có nơi phong trào phát triển chưa đồng đều, tính ổn định và bền vững chưa cao. Nhiều thôn, tổ dân phố văn hóa sau khi được công nhận, có biểu hiện buông lỏng công tác chỉ đạo, quản lý, tuyên truyền vận động nhân dân tiếp tục phấn đấu giữ vững danh hiệu, dẫn đến giảm sút về chất lượng, không giữ vững được danh hiệu.Cán bộ làm công tác tổng hợp báo cáo phong trào một số huyện, xã còn kiêm nhiệm, thường xuyên điều chuyển, thiếu về kinh nghiệm chuyên môn nên gặp nhiều khó khăn trong quá trình hướng dẫn thực hiện.

Trên cơ sở những tồn tại, hạn chế nêu trên, trong thời gian tới cần tập trung triển khai, thực hiện một số giải pháp cụ thể như: Nâng cao trách nhiệm của Ban chỉ đạo các cấp trong việc kiểm tra, bình xét công nhận gia đình, thôn, tổ dân phố, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp văn hoá hàng năm công khai, dân chủ, đúng quy trình, theo đúng tiêu chuẩn và có kỳ hạn nhằm đảm bảo chất lượng thực sự của phong trào.Tiếp tục đẩy mạnh công tác truyên truyền vận động nhân dân tham gia xây dựng gia đình, thôn, tổ dân phố văn hóa. Tăng cường sự phối hợp hoạt động của các thành viên Ban chỉ đạo các cấp. Hàng năm Ban chỉ đạo các cấp tăng cường tổ chức các cuộc kiểm tra cơ sở để đánh giá chất lượng thực tế của phong trào. Tăng nguồn đầu tư kinh phí cho hoạt động của Ban chỉ đạo phong trào các cấp. Đẩy mạnh công tác thi đua khen thưởng nhằm khích lệ động viên các gia đình, thôn, tổ dân phố văn hóa tiêu biểu trong thực hiện phong trào. Thường xuyên mở các lớp nghiệp vụ cho cán bộ phụ trách phong trào ở cơ sở nhằm nâng cao trình độ để đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra. Tăng cường nguồn lực từ ngân sách Nhà nước và thực hiện tốt chủ trương xã hội hoá để xây dựng các thiết chế văn hoá, thể thao, đầu tư trang thiết bị cho nhà văn hóa các thôn, tổ dân phố, xã, phường đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng của quần chúng nhân dân từ tỉnh đến cơ sở.

 Tăng cường kiểm tra, bám sát cơ sở, giúp cơ sở tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, thực hiện phong trào. Tiếp tục thực hiện hiệu quả nội dung lồng ghép việc thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” với các nội dung: Xây dựng nông thôn mới; thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật; toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc. Có hình thức động viên, khen thưởng kịp thời các cá nhân, tập thể có nhiều thành tích trong hoạt động xây dựng các phong trào. Hướng dẫn, chỉ đạo xây dựng quy ước, hương ước phù hợp với điều kiện từng địa phương. Phát huy vai trò của các trưởng thôn, người có uy tín trong cộng đồng trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện phong trào.

 

Kiều Anh

Phòng XDNSVH&GĐ

 

Các tin đã đưa ngày: