DO LA THẦN NỮ ( ? - ?)

07/10/2020

Bà là người làng Can Bi, xã Phú Xuân, huyện Bình Xuyên. Tham gia cuộc khởi nghĩa của Bà Trưng. Đánh đuổi quân giặc Đông Hán là Tô Định.

Năm 43 CN, Hai Bà Trưng tử tiết, bà cũng tự vẫn theo trên dòng Hát Giang. Nhân dân làng Can Bi lập đền thờ Bà. Đền ấy nay gọi là đền Hạ Can Bi, nhìn xuống dòng sông Đức Giang. Trong đền thờ có 2 cỗ bài vị:

- Do La thần nữ mĩ vị tôn thần.

- Bản Thục Tiêu Hiên hiển ứng tôn thần.

Bà Tiêu Hiên là cháu gái của bà, cùng bà tham gia khởi nghĩa.

Trong đền còn có câu đối thời: (người soạn là ông Trần Đức Hoằng; người xã Thạch Bình, nay là xã Thạch Đà - Mê Linh).

Tước Lĩnh dục anh linh, thông minh nhi nhất.

Đức Giang lưu viên trạch, cao hậu vi tam.

TS Triều Tự Đức Ngô Văn Khánh soạn bài văn tế cho làng Can Bi có phần chúc như sau:

“Nhị vị Đại Vương, Thông minh chính trực, văn võ kiêm lư. Hát Giang tá mệnh, viên cử nghĩa sư, tảo trừ hoạn lạc, công đức nguy nguy. Hồi tiên ứng mộng, Thần nhi hóa chi. Lịch triều bao tập, linh tích chiêu thùy. Diện hoàn di trạch, viên dịch tế nghi, thường nhất như tại, thượng kỳ cách tư”.

Nghĩa:

Hai vị đại vương, thông minh chính trực. Văn võ kiêm toàn. Sông Hát giúp mệnh, điều nghĩa dấy lên, tiêu trừ loạn lạc. Công đức to lớn, ứng mộng quy tiên, mà thần liền hóa. Trải qua các triều, linh ứng lưu danh. Nghĩa lại công xưa, tiền hành nghi lễ, tường tân như nhất xin được kính ghi.

Trong đền cũng có một câu đối thờ, ghi về sự tích ấy:

Linh thanh sóc tự TAM GIANG cổ

Sảng mệnh tần điêu bát nguyệt kim.

Đền thờ bà được các triều đại phong đạo sắc, trong đó có 8 đạo sắc của triều Lê, một đạo triều Cảnh Thịnh 1 (1973) và một đạo triều Khải Định 9 (1924).

Kim Thuyên

(Trích Danh nhân Vĩnh Phúc - Tập 1 

Xuất bản năm 1999)

Các tin đã đưa ngày: