Lễ hội khai địa mạch làng Viên Du

15/07/2019

Ngoài lễ hội tung cầu, ở làng Viên Du, xã Thanh Vân, huyện Tam Dương còn có một lễ hội rất độc đáo nữa đó là lễ hội "khai địa mạch" mùng 10/8 (ngày thánh hóa).

Lễ hội được tổ chức long trọng với cả phần tế và rước. Khác với lễ rước mùng 6 tháng giêng (rước lên miếu rồi quay về đình), lễ rước mùng 10 tháng 8 được rước từ đình ra bãi vật, ở đó có một bệ xây vuông vắn đủ để đặt kiệu thánh lên đó. Tại đây tổ chức cáo tế rồi rước về đình. Sau đó làng tổ chức thi "khai địa mạch".

Bài “Địa mạch” là một bài phú miêu tả,ca ngợi cảnh trí, phong tục, truyền thống của làng, được viết dưới dạng chữ Nho trên vải hoặc giấy hồng điều dài rộng chừng 4 thước ta (1,5m), mỗi chữ to bằng chiếc chén lớn. Người ta treo bài “Địa mạch” trước cửa đình. Khi vào thi, người dự thi phải đứng sau một cái bàn dài, cách chỗ treo bài địa mạch khoảng 10 bước. Giám khảo là một người cao tuổi do làng cử, có uy tín, giỏi chữ Nho đứng ra làm người cầm chầu chấm điểm. Giám khảo giữ một cái trống, nếu đồng ý thì đánh một tiếng "tùng", nếu không đồng ý thì đánh một tiếng "cắc", nếu dừng thi thì đánh liên tục nhiều tiếng "cắc". Người dự thi có thể là người trong hoặc ngoài làng, biết chữ Nho, phải đọc từng chữ một cách chính xác, to, rõ ràng, diễn cảm. Ai đọc sai một dấu, một chữ thì giám khảo đánh “cắc” một dùi vào tang trống, người đó phải lui ra để thí sinh khác vào cuộc. Người nào đọc trôi chảy, không vấp, không sai thì cả bài được nêu tên và được thưởng.

Việc "Khai địa mạch" cứ tiếp diễn như vậy hết người này đến người khác cho đến hết chiều mồng 10 tháng 8. Những người đọc được rất phấn khởi và có phần hãnh diện, những người chưa đọc được thì hạ quyết tâm học tập để sang năm sẽ đọc được. Lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm, hồi hộp nhưng đầy ắp tiếng cười vui vẻ, trở thành một sinh hoạt có ý nghĩa rất lớn về mặt tinh thần, bên cạnh đó còn có tác dụng kích thích sự nỗ lực học tập trong các tầng lớp nhân dân./.

Hoàng Lĩnh

 

Các tin đã đưa ngày: